“Hufterig rijgedrag wordt vaak onvoldoende gecorrigeerd en veroordeeld”

Interview met Elly Winkel, voorzitter Landelijke Organisatie Verkeersslachtoffers

In 2012 verloor Elly Winkel haar zoon Fred bij een ernstig verkeersmisdrijf. Fred werd op 43-jarige leeftijd op een zebrapad geschept door een automobilist toen hij wilde oversteken. De bestuurder bleek onder invloed van cannabis en reed 107 kilometer per uur waar 50 was toegestaan. Twee jaar geleden richtte Elly de Landelijke Organisatie Verkeersslachtoffers (LOV) op, waarmee ze nabestaanden en slachtoffers een helpende hand biedt en lotgenotencontact mogelijk maakt. “Ik heb mijn boosheid kunnen omzetten in iets positiefs.“

Dit artikel in magazine opmaak

Ervaringsdeskundigen en professionals
“De LOV brengt lotgenoten van verkeersongevallen bij elkaar, zodat ze zich gesteund voelen en aansluiting vinden bij anderen met eenzelfde soort ervaring. We werken met een team van ervaringsdeskundigen en professionals, zoals maatschappelijk werkers en juristen, die hun kennis en kunde op vrijwillige basis inzetten. Ook organiseren we jaarlijks twee bijeenkomsten en vanaf dit jaar komt daar de Herdenking Verkeersslachtoffers in Middelburg bij. We zijn daarvoor gevraagd en vinden het een eer om die dag te mogen organiseren. Voorheen werd dit door Slachtofferhulp Nederland geïnitieerd. Vanaf nu doen slachtoffers en nabestaanden dat in feite
zelf en dat vind ik een mooie ontwikkeling.”

Positieve draai

“Het initiatief om de LOV op te richten kwam voort uit mijn eigen boosheid. Aan de buitenkant zag niemand dat aan me. Iedereen vond dat ik zo rustig bleef, maar ik was ook heel erg boos. Om wat me werd aangedaan. Daar had ik natuurlijk niet om gevraagd. Ook kwam ik er achter hoeveel ongevallen er eigenlijk gebeuren en hoeveel mensen er dus met hetzelfde soort leed rondlopen. Ik ontdekte dat er soms heel vaag wordt gestraft en er laatdunkend wordt gedacht over de positie van slachtoffers. Dat maakte mij destijds nog bozer. Ik ben psychotherapeut geweest, dus ik wist dat in die boosheid ook heel veel kracht schuilt. Dan kun je twee dingen doen: iemand een draai om zijn oren geven óf een positieve draai aan het verhaal geven, waarbij je die kracht en doorzettingsvermogen juist goed kunt gebruiken. Ik heb dat laatste gedaan en dat geeft enorm veel voldoening.”

“De uitkomsten van het rapport bevestigen het beeld dat wij al die tijd al hadden.”

Strafmaat bij verkeersmisdrijven

Dat veel slachtoffers en nabestaanden van verkeersmisdrijven teleurgesteld zijn over de strafmaat, is voor het Fonds Slachtofferhulp aanleiding geweest onderzoek te laten uitvoeren. Onlangs presenteerde onderzoekster Suzan van der Aa, verbonden aan INTERVICT (Tilburg University), de bevindingen van haar onderzoeksteam en werd het onderzoeksrapport ‘Strafrechtelijke reactie op verkeersdelicten’ officieel overhandigd. Elly Winkel: “De uitkomsten van het rapport bevestigen het beeld dat wij al die tijd al hadden. Er wordt milder gestraft dan wettelijk mogelijk is en dat vind ik heel erg. Het geeft me altijd het gevoel dat er meer wordt gedaan voor de dader dan voor het slachtoffer. Dat hoor ik veel terug van anderen. In mijn geval hebben we het nog enigszins getroffen. Ik zag het somber in, dus was in eerste instantie blij dat de man die mijn zoon doodreed vier jaar gevangenisstraf kreeg en daarna een rijontzegging van vijf jaar. Dat gaf wel even een gevoel van gerechtigheid. Toen ik naderhand de rechtszaal uitkwam, stormde de familie van de dader op me af om te vertellen dat het allemaal leugens waren. Terwijl alles was bewezen en er een reconstructie heeft plaatsgevonden. Ook kwam bij mij het besef dat hij nooit echt vier jaar zou vastzitten, maar vermoedelijk eerder vrijkomt wegens goed gedrag ofzo. Toen wist ik niet meer of ik blij moest zijn of niet. In vergelijking met andere gevallen, waarbij de dader wegkomt met een taakstraf natuurlijk wel, maar ik vond dat heel lastig op dat moment.”

Erkenning

De strafmaat bij verkeersmisdrijven heeft grote invloed op de mate waarin slachtoffers en nabestaanden zich erkend voelen, blijkt uit het onderzoek. Winkel bevestigt dit: “Een hogere straf
kan verzachtend werken. Ik voelde me als nabestaande gezien in het leed dat mij was aangedaan, maar ook in het bestraffen van die man. Want hij was in een half jaar tijd al 14 keer bekeurd voor te hard rijden. Jammer genoeg zie ik deze vorm van erkenning bij andere rechtszaken veel minder terug. Terwijl je een verkeersmisdrijf niet mag afdoen. Als je je hufterig gedraagt en maling hebt aan allerlei verkeersregels dan moet dat consequenties hebben. Helaas wordt dit gedrag nu vaak onvoldoende veroordeeld én gecorrigeerd. Er wordt alleen met een vingertje gezwaaid
en gezegd ‘nou niet meer doen hoor…’. Zo voed je je kinderen toch ook niet op?”

De Herdenking Verkeersslachtoffers vindt 19 november voor de twintigste keer plaats in Middelburg.

Zoden aan de dijk

“Ik ben blij dat het Fonds Slachtofferhulp het initiatief heeft genomen de strafmaat onder de loep te nemen. En natuurlijk dat de uitkomsten overeenkomen met de gevoelens van veel slachtoffers en nabestaanden van verkeersmisdrijven. Hopelijk zet het rapport zoden aan de dijk en zorgt dit voor extra druk op de ketel in Den Haag, zodat de wetgeving wordt aangepast. Op die manier kan er snel meer recht worden gedaan aan het veroorzaakte leed van slachtoffers en nabestaanden!”

Herdenking Verkeersslachtoffers

De Herdenking Verkeersslachtoffers vindt 19 november voor de twintigste keer plaats in Middelburg. Nabestaanden, verkeersslachtoffers, hulpverleners en andere belangstellenden herdenken gezamenlijk de Nederlandse verkeersslachtoffers. De herdenking biedt ruimte voor het delen van verdriet en het vinden van troost bij elkaar. Meer informatie: www.landelijkeorganisatieverkeersslachtoffers.nl.

Wetswijziging

Uit onderzoek dat in opdracht van het Fonds Slachtofferhulp is uitgevoerd door INTERVICT, blijkt dat de hoogste schuldgradatie ‘roekeloosheid’ door rechters te weinig wordt toegepast. Wij willen dat de wet zo wordt aangepast, dat verkeersmisdrijven kunnen worden veroordeeld als ‘gevaarzetting’, wat makkelijker te bewijzen is dan doodslag of roekeloosheid. Ons doel: recht doen aan het leed van slachtoffers en nabestaanden. Naar aanleiding van het onderzoek buigt het ministerie van Veiligheid en Justitie zich momenteel over een mogelijke wetswijziging. We houden u via www.fondsslachtofferhulp.nl op de hoogte van de verdere ontwikkelingen in ons lobby-traject.

Gerelateerde pagina’s:
– Thema: Verkeersongevallen
– Project: Lotgenotencontact verkeer
– Blog Ineke Sybesma: Straf bij verkeersmisdrijven ondermaats