Onderzoek strafmaat verkeer

De ontwikkeling van de rechtspositie van verkeersslachtoffers heeft geen gelijke tred gehouden met die van slachtoffers van veel andere misdrijven. Daarom wordt geïnvesteerd in extra activiteiten voor deze grote groep slachtoffers. Zo heeft het Fonds Slachtofferhulp onderzoek laten doen naar de strafmaat in het verkeer. Op basis van allerlei signalen uit de maatschappij vermoedden we namelijk dat er een scheefgroei was ontstaan tussen de straffen die worden opgelegd bij verkeersmisdrijven ten opzichte van andere misdrijven. Om de feiten op tafel te krijgen, vroegen we INTERVICT (Tilburg University) onderzoek te doen. In augustus 2015 werd hiermee gestart en in januari 2017 presenteerde het onderzoeksteam de resultaten.  

Onderzoeksresultaten

Uit het onderzoek blijkt onder andere dat de huidige strafmaat bij verkeersmisdrijven onvoldoende recht doet aan het leed en de behoeften van slachtoffers en nabestaanden. Bovendien laat het onderzoek zien dat de hoogste schuldgradatie ‘roekeloosheid’ door rechters te weinig wordt toegepast. De mogelijkheden in de wet worden onvoldoende gebruikt om strenger te straffen. Dit raakt aan de erkenning die slachtoffers verdienen voor wat hen werd aangedaan. Naar aanleiding van de resultaten kwamen de onderzoekers met een aantal interessante aanbevelingen voor verbetering van de wetgeving, de rechtspraak, het OM en de handhaving. De belangrijkste daarvan is een aanpassing van de wet waardoor verkeersdelicten voortaan kunnen worden veroordeeld als gevaarzetting.

Ernstige verkeersmisdrijven harder aanpakken

Dat de onvrede over de strafmaat bij verkeersmisdrijven veel breder leeft, bleek wel uit de enorme media-aandacht voor de onderzoeksresultaten en aanbevelingen. Ook rechters lijken te worstelen met het standpunt van de Hoge Raad, zo blijkt uit een reactie van de Raad voor de Rechtspraak. Onze berichtgeving kreeg een positief vervolg in de Tweede Kamer. Na Kamervragen heeft de Minister van Veiligheid en Justitie toegezegd om met een voorstel te komen dat beter tegemoet komt aan het rechtsgevoel en de wens van de samenleving om ernstige verkeersmisdrijven hard aan te pakken.

Betere handhaving

Naast een passende straf vinden slachtoffers het van groot belang dat wat hen is overkomen niet ook een ander wordt aangedaan. Het onderzoek van INTERVICT laat echter zien dat in een groot aantal onderzochte gevallen de dader eerder een verkeersmisdrijf beging. Een deel had zelfs nog een ontzegging van de rijbevoegdheid toen men opnieuw ellende veroorzaakte. Met innovatieve middelen kan ook handhaving beter. Daarom pleiten we voor het instellen van gespecialiseerd  reclasseringstoezicht voor verkeersrecidivisten, zoals we dat kennen bij geweldsdelicten. Alleen op die manier kan de samenleving worden beschermd tegen iemand die zijn auto in herhaling als wapen gebruikt. Hiervoor zijn we in gesprek met o.a. de Landelijke Organisatie Verkeersslachtoffers (LOV), het Openbaar Ministerie, de Reclassering en SWOV (het nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek).

Lees het volledige onderzoeksrapport.

Bekijk ook de themapagina ‘verkeersongevallen’
Lees het onderzoeksrapport ‘Verkeersslachtoffers. Over de strafrechtelijke reactie op (ernstige) verkeersdelicten’