“Ik ben nu een heel ander mens dan toen ik voor het eerst bij hem binnenstapte.”

Rob Stoker over de therapie die hij volgde na moord op dochter Kim

Veel nabestaanden die een geliefde zijn verloren door een geweldsmisdrijf, kampen met ernstige psychische klachten en lopen vast. Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en het Fonds Slachtofferhulp blijkt nu dat nabestaanden van moordslachtoffers veel baat hebben bij een gecombineerde behandeling met Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) en Cognitieve Gedragstherapie (CGT). Inmiddels volgden 200 nabestaanden deze therapie, die nu ook wordt vergoed door zorgverzekeraars.

Dit artikel in magazine opmaak

Onderzoek naar klachten
Mariette van Denderen deed vier jaar lang onderzoek naar rouw na moord. “Acht van de tien nabestaanden kampt met gecompliceerde rouwklachten”, vertelt ze, “en een derde heeft daarnaast last van PTSS. De moord op hun dierbare was voor hen zo schokkend dat het ze niet lukt dit te verwerken. Wij hebben onderzocht hoe dit komt en hoe we dit effectief kunnen behandelen.” Tijdens het onderzoek is een therapie ontwikkeld die aansluit op de problemen van nabestaanden. De combinatie van EMDR en CGT bleek heel effectief te zijn. De onderzoekster legt uit: “Bij vier van de tien nabestaanden namen de gecompliceerde klachten significant af binnen acht behandelingen, en bij bijna de helft van de nabestaanden de PTSS-klachten. Dat betekent niet dat er helemaal geen klachten meer zijn, maar dat de ernst sterk is verminderd. Een opvallend en hoopgevend resultaat.”

Dat was voor mij een veel fijnere manier van werken. Confronterend, maar helpend.

Dochter vermoord door ex
Ook Rob Stoker volgde deze therapie. Vier jaar geleden werd zijn dochter op brute wijze om het leven gebracht door haar ex. “Ze hadden ruzie gehad en zij was naar de slaapkamer gegaan. Hij bleef achter in de woonkamer waar hij zag dat ze haar status op Facebook had veranderd in ‘vrijgezel’. Toen heeft hij besloten dat ze dood moest. Hij is naar de keuken gegaan, heeft het scherpste mes uitgezocht en is naar de slaapkamer gelopen. Kim is vermoord met dertig messteken.”

Rob: “De eerste weken na de moord waren we druk met de begrafenis regelen, daarna met zaken als het uitzoeken van een steen. Vervolgens twee jaar rechtbank in, rechtbank uit. Toen het strafproces was afgerond, werd het stil. Ik kwam in een soort vacuüm. Mijn vrouw en ik gingen allebei op een andere manier met het verlies om; ons huwelijk heeft het niet gered.”

Rob zocht psychologische bijstand voor zijn rouwklachten en kwam bij een reguliere psycholoog terecht. “Die kon niets met mijn verhaal, ze schrok er denk ik een beetje van. Ze zei dingen als ‘je mag huilen, je mag boos zijn’. Ja dat wist ik allemaal wel.

”Het hulptraject werd beëindigd, maar Rob was nog niet geholpen. Tot iemand bij de politie hem wees op het bestaan van het Rouw na moord-project en de bijhorende therapie. “Mijn eerste gesprek met de behandelaar was het
tegenovergestelde van het contact bij de psycholoog. Alles werd vanuit de wetenschap benaderd. Hoe werkt je hoofd, waar zitten de prikkels, waar komt woede vandaan. Dat was voor mij een veel fijnere manier van werken. Confronterend, maar helpend.”

Therapie uit onderzoek helpt al 200 nabestaanden

Therapie
Ook Rob kreeg een combinatietherapieaangeboden. “We hebben eerst samen uitgevonden waar ik het meeste last van had. Dat blijkt te zijn dat ik steeds in mijn hoofd heb hoe het gebeurd is. Ik heb de politieverslagen gelezen en ook gezien hoe Kim eruit zag. Ik probeer me steeds haar laatste vijf minuten voor te stellen. Hoe is het gegaan, hoe kwam hij de kamer in, hoe lang heeft het geduurd, heeft ze nog wat gezegd, hoe benauwd heeft ze het gehad, hoe zeer moet dat gedaan hebben?”

Bij een EMDR-behandeling worden de herinneringen aan het trauma opgeroepen, terwijl tegelijkertijd wordt gevraagd ergens anders op te focussen met de ogen of de oren. Deze wetenschappelijk
bewezen methode zorgt er langzamerhand voor dat de herinnering haar kracht en emotionele lading verliest. Rob vervolgt: “Tijdens praatsessies heb ik benoemd welke gedachten het meeste pijn deden. Tijdens de EMDR vertelde de behandelaar mijn eigen verhaal terug aan mij, terwijl ik zijn vinger moest volgen. Dat vond ik ontzettend zwaar. De eerste keer dat ik naar huis terugreed na zo’n sessie moest ik langs de weg stil gaan staan, ik moest zo huilen. De praatsessies werkten voor mij beter. Daar heeft de focus op gelegen in de verdere behandeling.”

Wraak kost teveel energie
Rob: “Mijn behandelaar zei al snel tegen me dat ik een keuze had hoe ik hier in kon gaan staan. Ik kon kiezen om een verbitterde zeikerd te worden, of proberen er nog wat van te maken. Er zijn veel onderzoeken waaruit blijkt dat wraak ontzettend veel energie kost en niks oplevert. Dat wetende, heb ik inderdaad geprobeerd de positieve kant op te kijken, hoe moeilijk dat ook was.Dat heeft mij erg geholpen. Een van de manieren waarop ik weer zin geef aan het leven, is door lezingen te geven aan studenten psychologie en recht. De mensen die daar in de collegezaal zitten, zijn degenen die straks moeten beoordelen of iemand toerekeningsvatbaar is. Dat raakt me, want ook de moordenaar van Kim was een zeer manipulatieve jongen. Hij werd in eerste instantie ontoerekeningsvatbaar verklaard, maar gelukkig is dat in hoger beroep teruggedraaid.”

“Dat is een tip die ik graag, ongevraagd, mag geven: ga niet zwelgen in verdriet, maar doe er iets mee. Veel mensen kiezen voor een verenigingsvorm, maar het kan ook vrijwilligerswerk zijn. Voor mij was dit het schrijven van een boek. Je moet íets doen. Als je thuis de dagen gaat zitten tellen, wordt het onnoemelijk zwaar.”

Een ander mens
Vorige week heb ik mijn behandelaar nog gesproken, en we zijn het er samen over eens: ik ben nu een heel ander mens dan toen ik voor het eerst bij hem binnenstapte. Natuurlijk heb ik nog altijd verdriet. Een paar dagen geleden zou ze 28 zijn geworden. In plaats van een feestje te vieren, heb ik bloemen bij haar graf gebracht. Ik ben blij als we weer een  paar weken verder zijn.”

Gerelateerde pagina’s:
– Thema: Geweldsmisdrijven
– Thema huiselijk geweldsmisdrijven